Bir axşam taksidən düşdüm vergiyə

Taksiçilər sosial fonda ödəniləcək vergidən indiyədək xəbərsiz olduqlarını deyirlər

                                          Vüqar Baba 

Sarı, xüsusilə açıq sarı rəng psixoloqların dediyinə görə insana rahatlıq gətirir. Sarıya baxmaq həm gözə xeyirdi, həm ruha. Sarı insanı rahatladır. Ona görədir ki, əksər tibb ocaqları ənənəvi ağ geyimi sarı rəngə dəyişməyə başlayıblar. Bu rəng diqqət çəkən rəngdir. Taksilərin əsasən sarı rəngdə olma səbəbi də rəngin baxışları özünə cəlb edə bilməsidir. Bütün bunlarla yanaşı sarı həm də ayrılıq və kədər rəmzidir. Hə, rəngin məhz axırıncı mənası taksi sürücülərinin son günlərdəki vəziyyətinin dəqiq ifadəsidir. Taksi sürücüləri kədərlidirlər...

Şəxsi maşınlarından xidmət taksi kimi istifadə edənlərə ilin əvvəlində bildirilib ki, bu cür xidmət göstərmək üçün VÖEN və lisenziya almalıdırlar. Alıblar. Nəqliyyat Nazirliyinin nəzdində olan “Bakı Sərnişin Nəqliyyatı” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə (MMC) 30 manat ödəyib fərqlənmə nişanına sahib olublar. Verəcəkləri bununla bitməyib. Pul qazanmaq üçün sükan arxasına keçənlər sən demə başqa yerlərə də haqq ödəməli imişlər. Növbəti vergi ünvanı Dövlət Sosial Müdafiə Fondu ( DSMF ) olub. Lakin söhbət etdiyimiz 10-15 sürücünün hamısı dedi ki, indiyə qədər onlara bildirilməyib ki, fonda da vergi verməlidirlər. Ancaq indi sürücülərə məlumat kağızı gəlib ki, artıq DSMF-ə 500-600 manat civarında borcları var və ən tez müddətdə bu pulu ödəməlidirlər.

Taksi sürücüsü Canpolad Paşayev deyir ki, bilsəydi ki, başqa harasa vergi ödəyəcək heç taksiçilik etməzdi: “Lisenziya alanda ora pul ödədik, bir də hər ay 14 manat vergi ödəyirik. Bizə heç sosial fonda nə isə ödəməli olduğumuzu deməyiblər. Bu haqda heç vaxt, heç yerdə bir sənədə də imza-zad atmamışıq. Amma o gün kağız gəlib ki, sən demə hər ay Sosial Müdafiə Fonduna 34 manat ödəməliymişik. Mən çörək pulumu güclə qazanıram, ancaq gündəlik ehtiyaclarımızı ödəyə bilirik. Başqa heç yerə pul ödəməyə imkanım yoxdu. Bilsəydim ki, belə pul ödəyəcəm, heç lisenziya da almazdım, taksiçilik də etməzdim”.

Benzinin qiyməti qalxandan sonra maddi vəziyyətlərinin daha da pisləşdiyini deyən sürücülər ayda verdikləri vergini artıq zorla ödədiklərini dedilər. Nəinki əlavə olaraq DSMF-yə vergi ödəyəcəklər.

Rövşən Musayev adlı taksiçi də fonda ödənilməli olan vergidən xəbərsiz olduğunu dedi: “İndiyə qədər heç vaxt Müdafiə Fonduna pul ödəməmişik. Heç kim də beməyib ki, ora pul ödənməlidir. Belə idisə elə VÖEN-i alanda deyərdilər, biz də işimizi bilərdik. Mən əvvəlcədən bilsəydim ki, lisenziya pulundan, ayda verdiyimiz vergidən başqa bir də fonda 34 manat ödəməliyik, yəqin ki, başqa işlə məşğul olardım, taksiçiliklə yox”.

Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun mətbuat rəhbəri Əli Səmədov taksi sürücülərindən tələb olunan verginin Məcburi Dövlət Sosial Sığorta Haqqı olduğunu bildirdi. Və əlavə etdi ki, həmin vergi tək sürücülərdən yox, işləyən hər kəsdən alınır: “Adından da göründüyü kimi bu məcburi sığortadır və ödəyicinin xeyirinədir. Həmin pullar hər kəsin fərdi hesabında toplanılır və gələcəkdə təqaüdlər həmin pulla ödənilir. Hamı bu vergini ödəməyə borcludur, o cümlədən taksi sürücüləri. Nəqliyyatda işləyənlərin hamısı minimum əmək haqqının 70 faizi qədər sosial sığorta haqqı ödəməlidirlər. Minimum əmək haqqı isə 50 manatdır”.

Əli Səmədov taksi sürücülərinin sığorta haqqı barədə məlumatsız olduqlarına isə inanmır: “Ola bilməz axı. Onlar VÖEN alanda Dövlət Sosial Sığorta Fondunda birbaşa qeydiyyata alınırlar. Onların hamısına deyilməməlidir ki, siz sosial sığorta haqqı ödəməlidirlər, bunu hamı ödəyir, onlar da bilməlidirlər. mümkün deyil ki, bilməmiş olsunlar”.

Fondun mətbuat xidmətinin rəhbərinin məlumatına görə Azərbaycanda 1 milyon 500 min sosial sığorta haqqı ödəyicisi var, 1 milyon 250 min nəfər də pensiyaçı var: “Ancaq normal təqaüd alınması üçün bir pensiyaçıya heç olmasa iki sığorta olunan düşməlidir. Onu da deyim ki, 5 il məcburi dövlət sosial sığorta haqqı ödəyənlər əmək pensiyası almaq hüququna malikdirlər. İndi sığorta haqqını ödəmək istəmirlər, ancaq sonra pensiyaların çox olmağını istəyirlər”.

Qazancı sükan tutmaq, sərnişin daşımaqdan keçənlər taksi sürücülüyü üçün müraciət etdikləri hər dövlət orqanında rüşvət istənildiyini dedilər. Canpolad Paşayev Vergilər Nazirliyindən, Dövlət Sosial Müdafiə Fondundan şikayətləndi: “Hara gedirsən 400-500 dollar rüşvət istəyirlər. Bir şey deyəndə də deyirlər get, kimə deyirsən de. İstəyirsən lap nazirə şikayət elə, mənə heç kim heç nə deməyəcək”.

Vergilər Nazirliyinin mətbuat xidmətinin katibi Fariz Səmədov taksi sürücülərinin ödəməli olduqları vergidən danışarkən bildirdi ki, bu vergilər şirkət taksiləri və fərdi taksilər olaraq iki qrupa bölünür. Vergiləri də həmin qruplara xas ödəməlidirlər: “Misal üçün əgər şirkət maşınıdırsa mənfəət və Əlavə Dəyər Vergisi ödəməlidirlər. Yox, fərdi qaydada, şəxsi maşınlarla xidmət göstərilirsə onda onlara fərqlənmə nişanları verilir və həmin fərqlənmə nişanlarının əsasında vergi ödənilir”.

Damalı nəqliyyatın sürücüləri problemlərinin həlli üçün müxtəlif idarələrə, Kütləvi İnformasiya Vasitələrinə müraciət etdiklərini, ancaq hələ də çarəsiz qaldıqlarını deyirlər. Bildirdiklərinə görə aralarında elələri də var ki, məhz bu cür vergiləri ödəməmək üçün qeydiyyatdan keçmirlər...